“सुकळवाड” काल आणि आज
सुकळवाड : काल व आज
“सुकळवाड” गाव मालवण तालुक्याच्या पूर्वेकडील सुंदर व नैसर्गिक प्रदेशात वसलेले गाव. हे स्वातंत्र्यपूर्वकाळात अगदी लहानशा खेड्याच्या स्वरूपात होते. शेती, मासेमारी, नारळाची शेती, भाजीपाला, रोहिणीची अवजारे इत्यादीवर उदरनिर्वाह करणारे गावकरी होते. मालवण-सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील एक रमणीय गाव म्हणून सुकळवाड ओळखले जात असे. मराठी शालेय पुस्तकांमध्येही सुकळवाडचे नाव आलेले आहे. त्या काळी गावाचा साधेपणा, सौंदर्य आणि शांतता पाहून आनंद वाटायचा. परंतु शिक्षण, औद्योगिक विकास, बाजारपेठ, संघटना, विकास, दळणवळण, रस्ते अशा सुविधा नसल्यामुळे काही अडचणी होत्या. पण आता परिस्थिती बदलत असून गावाचा विकास होत आहे.
हा लेख लिहिताना काही मासिके, स्मरणिका, वर्तमानपत्रातील लेख, तसेच गावातील ज्येष्ठ व्यक्तींच्या सांगण्यातून माहिती घेऊन हा लेख तयार केला आहे.
सुकळवाड ही तळगाव गावाची तेरावी वाडी. श्री. आबासाहेब तथा नरसिंह बाबुराव वराडकर हे वराडकर घराण्याचे तिसऱ्या किंवा चौथ्या पिढीतील होते. त्यांच्या पूर्वजांना सुकळवाडची जमीन सन १८२५ च्या दरम्यान तळगावच्या देसाईकडून मिळाली असे सांगितले जाते. त्या काळात देवस्थानातील १२/५ च्या जमिनीतील काही भागही मिळाला. त्यांनी गावात देवस्थान उभारले व गावाची वस्ती वाढवली.
सन १८३० च्या सुमारास गाव वसले. पुढे सन १८४० ते १८५५ या काळात उत्तर-दक्षिण अशा बाजारपेठेची स्थापना झाली. सुरुवातीला १० ते १५ घरे होती, परंतु नंतर व्यापारी, कारागीर, बलुतेदार यांना येथे वस्ती करण्यासाठी प्रोत्साहन दिले गेले. प्रत्येकास १५ ते २० हात रुंदीची व साधारण तेवढ्याच लांबीची जमीन घर व दुकान बांधण्यासाठी दिली गेली.
सुरुवातीची बाजारपेठ ही श्री. वासुदेव आबळे यांच्या घरापासून ते श्री. दाताराम पावसकर यांच्या घरापर्यंत होती. नंतर गाव वाढत गेला. बाजारपेठेच्या संरक्षणासाठी दाताराम पावसकर तसेच डॉ. आबळे यांच्या घराजवळ सागवानी लाकडाचे मोठे दिंडी दरवाजे उभारले गेले. पुढे वाहतुकीमुळे ते काढून टाकण्यात आले. आजची बाजारपेठ सन १९०५ पूर्वीची असल्याची नोंद आहे.
सुकळवाड हे मालवण तालुक्यातील उत्तर-पूर्वेकडील शेवटचे गाव आहे. गावाच्या चारी बाजूंनी विविध गावे आहेत. पूर्वेस रानबांबूळी, पश्चिमेस गावराई उत्तरेस गवणवाडी व दक्षिणेस तळगाव अशी गावे आहेत. गावाच्या सीमा नद्या व टेकड्यांनी निश्चित झालेल्या आहेत. , ,
गावात फार पूर्वीपासून मराठी शाळा होती. फेब्रुवारी १८६६ पासून प्राथमिक शिक्षणाची सुरुवात झाली. पुढे जिल्हा परिषद रत्नागिरी यांच्या मार्फत शाळा सुरू झाली. ही इमारत २००४ पर्यंत अस्तित्वात होती. सध्या त्याठिकाणी प्राथमिक आरोग्य केंद्र आहे.
सुकळवाड परिसरात इंग्रजी शिक्षणाची गरज लक्षात घेऊन स्थानिकांनी पुढाकार घेतला. मुंबईतील सरस्वती विद्यालयाची शाखा म्हणून येथे इंग्रजी शाळा सुरू झाली. १९६२-६३ च्या सुमारास या शाळेची स्थापना झाली. नंतर ही शाळा नवीन इमारतीत हलविण्यात आली.
या शाळेतून शिक्षण घेऊन अनेक विद्यार्थी महाराष्ट्रात व देशभर नावारूपाला आले. लेखक, अभियंते, डॉक्टर, शिक्षक, सरकारी अधिकारी अशा विविध क्षेत्रांत त्यांनी काम केले आहे. काही जण परदेशात जाऊन स्थायिक झाले असून त्यांनी गावाचे नाव उज्ज्वल केले आहे.
सुकळवाडची आजची लोकसंख्या सुमारे २५०० च्या आसपास आहे. पूर्वी येथे काजू प्रक्रिया उद्योग होता. सध्या विविध लघुउद्योग, फर्साण उत्पादन, किरकोळ व्यवसाय सुरू आहेत. गावातील युवकांनी उद्योगधंद्यांत पुढाकार घेतला आहे.
आज गावात रस्ते, वीज, पाणी, शिक्षण, आरोग्य अशा सुविधा उपलब्ध आहेत. त्यामुळे गावाचा विकास झपाट्याने होत असून सुकळवाड एक प्रगत व आदर्श गाव म्हणून पुढे येत आहे.
